12. Yargı Paketi Aile Hukukunda Neleri Değiştirdi?

Esenler Avukat değerlendirmesi

Kamuoyunda 12. Yargı Paketi olarak bilinen 7589 sayılı Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, 16 Temmuz 2026 tarihinde TBMM’de kabul edilmiş ve 31 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

Paket hakkında nafakanın kaldırılacağı, çekişmeli boşanma davalarının iki aşamaya ayrılacağı ve velayet sisteminin değişeceği yönünde iddialar ortaya atılmıştır. Ancak kesinleşen kanun metninde bu iddiaların önemli bir bölümü yer almamaktadır. Esenler’de aile hukuku uyuşmazlığı yaşayan kişilerin taslaklar yerine yürürlüğe giren nihai hükümleri esas alması gerekir.

12. Yargı Paketi nafakayı kaldırdı mı?

Hayır. Kesinleşen 12. Yargı Paketi’nde yoksulluk nafakasını kaldıran veya nafakayı belirli bir süreyle sınırlandıran bir hüküm bulunmamaktadır. Yoksulluk ve iştirak nafakasına ilişkin mevcut hükümler uygulanmaya devam etmektedir. Nafakanın kaldırılması veya azaltılması ancak somut olayın şartları oluştuğunda ve ilgili kişi tarafından dava açıldığında mahkemece değerlendirilebilir.

Boşanma davaları iki aşamaya ayrıldı mı?

Hayır. Çekişmeli boşanma davaları iki aşamalı hâle getirilmemiş; boşanma kararı ile nafaka ve tazminat taleplerinin zorunlu olarak ayrılmasını öngören bir sistem kurulmamıştır. Velayet, ortak velayet ve edinilmiş mallara katılma rejimi bakımından da bu paketle köklü bir değişiklik yapılmamıştır.

Aile hukukundaki doğrudan değişiklik: Vesayet mallarının satışı

Türk Medeni Kanunu’nun 440’ıncı maddesindeki değişiklikle vesayet altındaki kişilere ait taşınır malların açık artırma yoluyla satışı, UYAP’a entegre elektronik satış portalı üzerinden gerçekleştirilecektir. Amaç; katılımı ve rekabeti artırarak malların gerçek değerlerine daha yakın bedellerle satılmasını sağlamaktır.

Vesayet altındaki kişinin taşınmazı nasıl satılacak?

Türk Medeni Kanunu’nun 444’üncü maddesindeki değişiklikle vesayet altındaki kişiye ait taşınmazların satışı da elektronik satış portalında açık artırmayla yapılacaktır. İhale, vesayet makamının onayıyla tamamlanacaktır. Mahkeme; satışın kişinin yararına olup olmadığını, bedelin uygunluğunu, usulsüzlük bulunup bulunmadığını ve izin şartlarını denetleyecektir.

440 ve 444’üncü maddelerdeki değişiklikler 31 Ekim 2026 tarihinde yürürlüğe girecektir. Bu tarihten önce satışına karar verilen ve artırma ilanı yapılmış mallarda eski hükümler uygulanmaya devam edecektir. Geçiş ve yürürlük hükümlerini inceleyin.

Miras kalan taşınmazların satışında yeni dönem

Bir taşınmazın bütün maliklerinin mülkiyet hakkını miras yoluyla kazanması ve üçüncü bir kişinin taşınmazda mülkiyet hakkının bulunmaması durumunda, ortaklığın satış yoluyla giderilmesine karar verilirse ilk artırma yalnızca malik mirasçılar arasında yapılacaktır. Mirasçılardan alıcı çıkmaması hâlinde ikinci artırma herkese açık şekilde gerçekleştirilecektir.

Bu düzenleme, miras kalan taşınmazların düşük bedellerle üçüncü kişilerin eline geçmesini zorlaştırmayı ve mirasçılara taşınmazı aile içinde tutma fırsatı vermeyi amaçlamaktadır. Esenler ve çevresinde ortaklığın giderilmesi davası bulunan mirasçıların tapu kayıtlarını, mirasçılık belgesini, kıymet takdirini ve satış ilanı tarihini birlikte incelemesi gerekir.

İhale bedelini ödemeyenlere yaptırım

İhale bedelini süresinde yatırmayan kişiler bakımından teminatın iade edilmemesi, satış masraflarının yükletilmesi ve teklif edilen bedelin yüzde beşi oranında idari para cezası uygulanması öngörülmüştür. Bu yaptırımlar kötü niyetli teklifleri ve satış sürecinin uzatılmasını önlemeyi amaçlamaktadır.

Aile mahkemelerinde duruşmalar hızlanacak mı?

Hukuk Muhakemeleri Kanunu’ndaki değişiklikle duruşmalar arasındaki sürenin kural olarak üç aydan uzun olamayacağı kabul edilmiştir. Bu düzenleme boşanma, nafaka, velayetin değiştirilmesi, kişisel ilişki ve mal rejiminin tasfiyesi davalarında uygulanabilecektir. Bilirkişi incelemesi veya dosyanın niteliğinden kaynaklanan zorunlu hâllerde hâkim gerekçesini açıklayarak daha uzun süre belirleyebilir.

Belirsiz alacak davasındaki değişiklik aile hukukunu etkiler mi?

HMK’nın belirsiz alacak davasını düzenleyen 107’nci maddesi yürürlükten kaldırılmış; kısmi davada talep miktarının tahkikat sona erinceye kadar bir defaya mahsus artırılmasına imkân verilmiştir. Bu değişiklik mal rejiminin tasfiyesi, katılma alacağı, değer artış payı, katkı payı alacağı ve başlangıçta tam olarak hesaplanamayan diğer aile hukuku alacakları bakımından önem taşıyabilir. Yürürlükten kaldırılmadan önce açılmış belirsiz alacak davalarında eski hükümler uygulanmaya devam edecektir.

Esenler’de aile hukuku dosyalarında nelere dikkat edilmeli?

Her uyuşmazlık kendi delilleri ve tarafların özel koşulları çerçevesinde değerlendirilir. Mevcut mahkeme kararları, dava ve cevap dilekçeleri, nafaka ve tazminat hükümleri, tapu ve banka kayıtları, mirasçılık belgesi, vesayet ve satış kararları, tebligatlar ve kanun yolu süreleri birlikte incelenmelidir.

Sık Sorulan Sorular

12. Yargı Paketi süresiz nafakayı kaldırdı mı?

Hayır. Kesinleşen kanunda yoksulluk nafakasını kaldıran veya nafaka süresini evlilik süresine göre sınırlayan bir hüküm bulunmamaktadır.

Devam eden nafaka kararları kendiliğinden sona erer mi?

Hayır. Nafaka kararları yeni paket nedeniyle kendiliğinden sona ermez. Kaldırma veya azaltma için kanuni şartların oluşması ve mahkemeye başvurulması gerekir.

Vesayet altındaki kişilerin malları nerede satılacak?

Yeni düzenleme yürürlüğe girdikten sonra satışlar UYAP’a entegre elektronik satış portalında açık artırma yöntemiyle gerçekleştirilecektir.

Miras kalan taşınmaz doğrudan üçüncü kişiye satılabilir mi?

Şartları taşıyan satışlarda ilk artırma yalnızca malik mirasçılar arasında yapılacaktır. Alıcı çıkmazsa ikinci artırma herkese açık olacaktır.

Sonuç

12. Yargı Paketi, nafaka, boşanma ve velayet sistemini kökten değiştiren bir aile hukuku reformu değildir. Doğrudan değişiklikler vesayet mallarının elektronik ortamda satılması ve bu satışların denetlenmesi üzerinde yoğunlaşmaktadır. Miras kalan taşınmazların satışında mirasçılara ilk artırmada öncelik verilmesi ve usul değişiklikleri aileleri dolaylı olarak etkileyebilir.

Somut bir boşanma, nafaka, velayet, vesayet veya miras uyuşmazlığında uygulanacak hükümler dosyanın tarihine, dava türüne ve belgelere göre değişebilir. Esenler’de aile hukuku alanında hukuki değerlendirme almak isteyen kişiler hukuk büromuzla iletişime geçebilir.

Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Hukuki danışmanlık veya sonuç garantisi niteliğinde değildir.